Plagiat siyosati

IRFAN AKADEMIYASI Plagiatga qarshi siyosat (Anti-Plagiarism Policy) "IRFAN AKADEMIYASI" platformasi akademik halollik, ilmiy xolislik va mualliflik huquqlarini himoya qilishni eng ustuvor vazifa deb biladi. Tahririyat ilmiy ko‘chirmachilik va soxtalashtirishning har qanday shakliga mutlaqo toqatsiz (nol bardoshlik — zero tolerance) pozitsiyasida turadi. 1. Plagiat turlari va ta’qiqlangan holatlar Platforma quyidagi holatlarni jiddiy ilmiy qoidabuzarlik deb hisoblaydi: * To‘g‘ridan-to‘g‘ri plagiat (Direct Plagiarism): Boshqa muallif asarini so‘zma-so‘z ko‘chirish va manbasini ko‘rsatmaslik. * Qisman o‘zlashtirish (Paraphrasing without citation): Boshqa manbadagi fikr yoki matn strukturasini so‘zlarni almashtirgan holda olib, asl manbaga havola bermaslik. * Avtoplagiat / O‘z-o‘zidan ko‘chirish (Self-plagiarism): Muallifning avval boshqa nashrlarda chop etilgan o‘z maqolasi matnini yangi ish sifatida qayta taqdim etishi. * Ma’lumotlarni soxtalashtirish (Fabrication/Falsification): Ilmiy tajriba natijalarini, statistik raqamlarni yoki empirik ma’lumotlarni asossiz to‘qib chiqarish yoki buzib ko‘rsatish. * Sun’iy matn manipulyatsiyasi: Antiplagiat tizimlarini aldash maqsadida harflarni begona alifbo (kirill-lotin) belgilariga almashtirish, yashirin simvollardan foydalanish yoki AI orqali yozilgan matnlarni tahlilsiz taqdim etish. 2. Tekshirish tartibi va talab etiladigan foiz ko‘rsatkichlari Barcha kelib tushgan ilmiy qo‘lyozmalar taqrizchilarga yuborilishidan avval maxsus litsenziyalangan antiplagiat dasturlari orqali tekshiriladi: * O‘ziga xoslik (originallik) darajasi: Kamida 80-85% bo‘lishi shart. * Qonuniy iqtiboslash (to‘g‘ri havola berilgan holda): Maksimal 15-20% gacha ruxsat etiladi (qonun hujjatlari, standart atamalar, rasmiy formulalar hisobiga). * Bitta manbadan olingan matn hajmi: Jami maqola hajmining 3-5% idan oshmasligi kerak. 3. Aniqlangan qoidabuzarliklar bo‘yicha choralar * Taqrizgacha bo‘lgan bosqichda: Agar qo‘lyozmada originallik darajasi 80% dan past chiqsa yoki yashirin ko‘chirmachilik aniqlansa, maqola muallifga qaytarilmasdan to‘g‘ridan-to‘g‘ri rad etiladi. * Jiddiy plagiat holatida: Muallif qasddan boshqalarning ishini o‘zlashtirgani aniqlansa, u "IRFAN AKADEMIYASI" bazasidagi barcha nashrlarda "qora ro‘yxat"ga kiritiladi va keyingi ilmiy ishlari ko‘rib chiqilmaydi. * Nashrdan keyin aniqlangan holatlarda (Retraction): Agar maqola chop etilgandan so‘ng unda plagiat yoki soxtalashtirish aniqlansa, tahririyat maqolani chaqirib oladi (retract qiladi). Bu haqda platforma arxivida, ochiq omborlarda (Zenodo, DOI bazalari) rasmiy bildirishnoma e’lon qilinadi va muallifning tashkilotiga ma’lum qilinishi mumkin. 4. Muallifning javobgarligi Maqolani topshirish orqali muallif quyidagilarni rasman kafolatlaydi: * Taqdim etilgan material to‘liq original hisoblanadi. * O‘zgalarning intellektual mulki va g‘oyalariga qat’iy havola berilgan. * Ko‘chirmachilik yoki mualliflik huquqi buzilishi yuzasidan kelib chiqadigan har qanday da’vo va e’tirozlar uchun faqat muallif(lar) shaxsan va qonuniy javobgar hisoblanadi.